Relasch Gian Fontana

Inventari general dil relasch Gian Fontana egl Archiv svizzer da litteratura (ASL)



Inventari elavurà da Manfred Veraguth sin basa dallas lavurs dad Annetta Ganzoni, preparaziun xml dad Ursula Ruch, schaner 2014








Archiv svizzer da litteratura

Hallwylstrasse 15
CH-3003 Berna


Adressa e-mail : arch.lit@nb.admin.ch





Survesta

Autur/Origin : Gian Fontana (1897-1935)
Titel : Relasch Gian Fontana
Datas extremas dals documents : 1914/2007
Resumaziun : Il relasch cumpeglia manuscrets e tiposcrets sco els ein vegni elaborai ed inventarisai suenter la mort da Gian Fontana per l’ediziun da sias ovras. Plinavon cumpeglia el diaris, referats, fotografias, stampads, sonorisaziuns da poesias e numerusas brevs, oravontut correspondenza cun Tumasch Dolf, Steafan Loringett, Gian Caduff, mo era cun Peider Lansel e Ramun Vieli.
Collaziun : 17 scatlas
Signatura : ASL Gian Fontana

Gian Fontana en ils onns 1930. © BN /ASL.

Biografia da Gian Fontana

Gian Fontana ei naschius ils 16 da november 1897 a Fidaz sur Flem. El ha frequentau la scola populara (tudestga) a Flem e silsuenter il seminari scolastic a Cuera, nua ch’el ha per l’emprema ga giu instrucziun en siu lungatg-mumma romontsch. Silsuenter lavura el sco scolast a Flem. Il settember 1931 marida el Annemarie Lüscher, culla quala el ha dus affons, Gaudenz e Martin. Ils 30 da november 1935 miera il scribent tut anetg pervia d’ina pleuritis (in malcostas zuppau).

Gian Fontana scriva ses emprems texts per tudestg, scriva denton beingleiti era per romontsch, ord perschuasiun. Il poet, raquintader e novellist contribuescha bia al Dun da Nadal e surpren la redacziun dil Calender Per mintga gi. Pervia da munconza da contribuziuns sto el emplenir biaras paginas cun atgnas lavurs ch’el valetescha biaga sez sco munglusas. Sco scolast ed educatur mo era sco battider pil manteniment dil romontsch sesenta el obligaus da derasar lectura per pievel e scola. Ella funcziun da collaboratur dalla Renania sa el s’engaschar per ses ideals professiunalmein, plinavon ei Gian Fontana era activs sin camp politic sco suprastont communal da Flem. Sia ovra litterara ch’ei gest pervia da siu cuort temps da veta aschibein quantitativa sco era qualitativa remarcabla cumpeglia lirica, prosa narrativa ed ovras dramaticas e vegn publicada l’emprema ga cumplessivamein da 1940 tochen 1943 en tschun toms (nova ediziun en treis toms igl onn 1971). Malgrad che la lirica da Fontana demuossa aunc tut la caracteristica dalla "poesia premoderna", influenzescha el decisivamein la generaziun dad auturs romontschs che suonda. Aschia ei per exempel era la lirica tumpriva dad Andri Peer influenzada dad el. La prosa da Fontana stat ella successiun dils gronds novellists dil 19avel tschentaner. Dil cuntegn entaup’ins sper aspects conservativs (oravontut quei che pertucca il manteniment dil lungatg e dalla cultura romontscha) era aspects innovativs sur dils quals ins sa mo esser surstaus.

Infurmaziuns administrativas

Access

Consultaziun exclusivamein ella sala da lectura digl ASL. Restricziuns da consultaziun surtut per motivs dalla protecziun dils dretgs d’autur e da persunalitad.

Citaziun

Archiv svizzer da litteratura (ASL). Relasch Gian Fontana.

Acquisiziun dal relasch da Gian Fontana

Il relasch da Gian Fontana ei vegnius schenghegiaus dalla vieua e dils dus fegls da Gian Fontana igl onn 1995.

Valurisaziun dal relasch

In emprem inventari dil relasch ei vegnius elaboraus dad Annetta Ganzoni sin basa da las lavurs da Steafan Loringett a la Lia Rumantscha e da Lucia Walther suenter che ils materials eran vegnius surdaus agl ASL. El rom d’in stipendi dalla Societad per la promoziun digl Archiv svizzer da litteratura ha Manfred Veraguth reinventarisau il relasch ed adattau l’inventari allas reglas d’archivaziun vertentas la stad ed igl atun 2013.

Scursanidas

Las scursanidas valan per las fuormas masculinas e femininas singularas e pluralas.

agiunta/aschunta ag.
annotaziun ann.
circa ca.
copia da carbun cc.
confrunta, cumpareglia, mira cfr.
correctura corr.
Dun da Nadal DdN
dactiloscret ds.
ediziun, editur ed.
exemplars ex.
fotocopia fc.
franzos frz.
Gian Fontana GF
illustraziun ill.
inclus incl.
La Casa Paterna LCP
Lia Rumantscha LR
manuscret ms.
Calender Per mintga gi PMG
poesia p
per part p.p.
president pres.
publicaziun/publicau publ.
romontsch rom.
senza autur s.a.
senza data s.d.
senza liug s.l.
senza num s.n.
signatura sign.
sursilvan surs.
sutsilvan suts.
translaziun/translatau transl.
tudestg tud.

Organisaziun dals documents

Il relasch sa cumpona da las parts seguentas:
- A. Ovras
- B. Correspondenza
- C. Documents persunals
- D. Collecziuns


Remarcas preliminaras

Il relasch da GF ei gia vegnius inventarisaus pliras ga. Suenter lavurs preliminaras tier la surdada dil relascha da Lucia Walther ils 1995 ha Annetta Ganzoni surpriu igl onn 1997. Per saver corrispunder als basegns electronics, ha il relasch stuiu vegnir reinventarisaus. Cun quella caschun ein las circa 450 brevs vegnidas tschaffadas per l’emprema gada. Il relasch cumpeglia ussa en tut 17 scatlas. La difficultad dad inventarisar quels documents ei semussaus en sia structura gia existenta. Per saver edir las ovras era vegniu scaffiu da Steafan Loringett suenter la mort da GF in cert uorden, il material rimnau era vegnius repartgius en otg differentas parts e numnadas O.I – O.VIII. Tier la reinventarisaziun ein las ovras vegnidas mantenidas en lur uorden da tochen dacheu, persuenter ei vegniu fatg groppamein remarcas davart il cuntegn da mintga part.


A Ovras
A-1 Ovras litteraras
A-1-a Tom I e Tom II
A-1-b Carnets I
A-1-c Tom cum paginas singulas
A-1-d Collecziun da poesias
A-1-e Diari e poesias
A-1-f Tom III
A-1-g Tom IV
A-1-h Tom V
A-1-i Tom VII
A-1-j Tom VIII
A-1-k Canzuns
A-1-l Protocol 1934
A-1-m Carnets II
A-1-n Prosa e referats
B Correspondenza
B-1 Brefs da Gian Fontana
B-2 Chartas a Gian Fontana
B-3 Convoluts
B-4 Brevs da tiarzas persunas
C Documents biografics
C-1 Documents privats
C-2 Documents professiunals
C-3 Fotografias
D Collecziuns
D-1 Biografia, critica e documentaziun dall’ovra
D-1-a Biografias e commemoraziuns
D-1-b Critica e documentaziun dall’ovra
D-2 Publicaziuns da e cun Gian Fontana
D-2-a Publicaziuns da Gian Fontana
D-2-b Publicaziuns cun Gian Fontana
D-3 Publicaziuns cun Gian Fontana